Evropska nedelja prevencije raka grlića materice 21.-28. januar 2012. godine "STOP RAKU GRLIĆA MATERICE"
Od 21. do 28. januara 2012. godine obeležava se Evropska nedelja prevencije raka grlića materice pod sloganom "STOP CANCER" sa ciljem podizanja nivoa znanja o raku grlića materice i njegovoj prevenciji, kao i motivisanje stanovništva za učešće u aktivnostima koje imaju za cilj smanjenje obolevanja i umiranja od raka. Ovo je već šesta godina za redom (od 2007.) kako se cela Evropa ujedinjuje protiv bolesti koja se može sprečiti. Pokretač akcije je Evropska asocijacija za borbu protiv raka grlića materice (ECCA). Potpisivanje peticije "Stop raku grlića materice" i podela broševa "Biser mudrosti" u toku ove nedelje imaju za cilj da se prikupi milion potpisa koji bi se Evropskom parlamentu predali da bi se preventivni programi učinili obaveznim, dok deljenje broševa simbolizuje prenošenje znanja.
U Srbiji Nedelja prevencije je od početka imala veliki broj aktivnosti. Organizovane su tribine, predavanja, nastupi na televiziji i radiju, ali najvažniji deo svake akcije su susreti sa ženama. U svim Preventivnim centrima i Domovima zdravlja ginekolozi, patolozi, epidemiolozi i socijalni medicinari tokom ove nedelje organizuju predavanja i razgovore u kojima ženama objašnjavaju važnost redovnog odlaska na ginekološki pregled. Ove aktivnosti predstavljaju značajan doprinos nacionalnoj kampanji socijalne mobilizacije koja je sastavni deo programa skrininga za rak grlića materice.
Epidemiološko-statistički podaci
Rak grlica materice je jedan od najčešćih malignih tumora u Srbiji. Po učestalosti u obolevanju rak grlića materice nalazi se na trećem mestu, iza karcinoma dojke i karcinoma debelog creva i rektuma, a četvrti po učestalosti umiranja međi ženama u Srbiji. Kod žena u Srbiji stope oboljevanja i umiranja su među najvišima u Evropi. U pirotskom okrugu rak grlića materice se nalazi na petom mestu posle raka dojke, debelog creva, pluća i raka tela materice. Svake godine u Evropi se kod 60 000 žena otkrije rak grlića a skoro 25 000 žena umre od ovog raka, u Srbiji oboli 1500 žena a umre 500, a u pirotskom okrugu godišnje prosečno oboli 14 a umre pet žena od raka grlića materice. Najčešće se javlja kod mlađih žena, između 35. i 50. godine života. U Srbiji na redovne preglede ide samo 15 do 20 odsto žena. Žene koje puše imaju dvostruko veći rizik da obole od raka grlića.
Koje su mere prevencije?
Ako se otkrije u ranoj fazi, rak grlića materice može da se spreči. Najbolji način da se spreči rak grlića materice jesu zdrav način života i redovni pregledi. Zdrav život podrazumeva što kasnije stupanje u seksualne odnose, zaštićene seksualne odnose, izbegavanje čestog menjanja partnera i nekonzumiranje cigareta. Redovni pregledi kod izabranog ginekologa imaju najveći značaj u prevenciji ove bolesti ( idealno jednom godišnje).
Skrining podrazumeva pregled žena koje nemaju tegobe sa ciljem ranog otkrivanja, ali u našoj zemlji nije započeto sprovođenje nacionalnog skrininga. I pored toga, još uvek se u većini evropskih zemalja ne sprovode ovi programi prevencije. U Finskoj se posle 20 godina sprovođenja nacionalnog programa smanjio broj obolelih od raka grlića od 15 na 4 žena od 100 000 žena.
Upravo zbog toga MZRS i RZZO pokrenuli su nacionalnu kampanju "Srbija protiv raka" u skladu sa nacionalnim programom usvojenim od strane Vlade RS. Stoga, pravi je trenutak da se krene sa sprovođenjem programa: organizovanog skrininga za rak grlića materice.
Inicijator aktivnosti Nedelje prevencije kod nas je Zavod za javno zdravlje Pirot u koordinaciji sa Domovima zdravlja u okrugu. Naša je želja da ove godine što više žena zapamti poruku "STOP RAKU GRLIĆA MATERICE" koja će ih nadamo se, podstaći da odu na pregled i spreče bolest.